कृषि उपजमा असुरक्षित विषादीको अवशेष; दिगो समाधान खोजिनु पर्छ !

जैविक बिषादी

  

अहिले तरकारीमा खान योग्य सुरक्षित स्तर भन्दा बढी भएको कुरा संचार माध्यमहरुमा निकै चर्चामा छ | कृषकहरुको बालीमा कीरा र रोग लाग्दा तिनको व्यस्थापन गर्न बिषादी प्रयोग गर्न सरकारी प्रसारले नै प्रोत्साहित गर्यो | ती बिषादी बेच्ने ब्यापारीहरु रातारात धन कमाउन सफल भए, हाल आएर त्यसको नकरात्मक असर समेत देखिन थाले पछि कृषक मारमा पर्न थाले |

अहिले नेपाल सरकारले कृषि उत्पादनमा बिषादीहरुको स्तर मापन तथा नियन्त्रण गर्न निर्देशिका जारी गरेको छ र राष्ट्रको ठुलो थोक बजारमा मात्र परिक्षण गर्न थालेको छ |

मेरो बिचारमा, बिषादी नियन्त्रण गर्न एकिकृत रणनीति बनाएर लागु गर्नु पर्दछ |

१.      ब्यापकरुपमा अनुसन्धान गरी कृषकहरुलाई हानिकारक बिषादीको प्रयोग बिना बाली उत्पादन गर्ने प्रविधि सरकारले दिन सक्नु पर्दछ,

२.      जैविक वा बनास्पतिमा आधारित बिषादीलाई बढावा दिन यसको उत्पादन गर्न अनुदानको व्यवस्था मिलाउन पर्छ | रास्ट्रमै पनि यस्ता पदार्थको उत्पादन गरी सर्ब सुलभ रुपमा पाउने गरी उत्पादन प्रोत्साहन गर्न आवस्यक छ,

३.      रासायनिक पदार्थ प्रयोग नगरी उत्पादन गरिएको कृषि उपजलाई बढी मूल्य दिने व्यस्था मिलाउनु पर्दछ,

४.      IPM कार्यक्रमलाई बृहद र देश ब्यापी बनाई लागु गर्न पर्दछ ,

५.      Allow only chemicals having less residual effect.

६.      हानिकारक रासायनिक बिषादीहरुको आयातमा प्रतिबन्ध गरी बिक्रि वितरण मै प्रतिबन्ध लगाउन पर्छ ,

७.      सुरक्षित स्तर भन्दा बढी बिषादी भएका कृषि बस्तुको आयातलाई पनि प्रतिबन्धित गर्नु पर्छ ,

८.      रासायनिक स्तर मापन ल्याब देशका हरेक क्षेत्रमा स्थापना गरी जांच कार्य बढाउनु पर्दछ ,

सरकारले नियन्त्रण मात्र गर्ने हो भने मर्ने सोझा किसान मात्र हुन् | आर्थिक रुपमा क्षति पुर्याउने बालीमा लाग्ने रोग र कीरा व्यवस्थापन गर्न समाधान पनि सरकारले सुझाउन पर्दछ अनि कुन स्तर सम्म प्रयोग गर्न पाइन्छ सो को छिनोफानो पनि हुन् जरुरि छ |